İngiltere merkezli The Observer gazetesinin yayımladığı kapsamlı haberde, Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esad‘ın eşi Esma Esad’ın, yıllardır kamuoyuna yansıyanın çok ötesinde bir siyasi ve ekonomik etkiye sahip olduğu öne sürüldü.
Haberde yer alan iddialara göre Esma Esad, yalnızca devlet protokolünde yer alan sembolik bir figür değil; rejimin en kritik karar alma mekanizmalarında aktif rol üstlenen isimlerden biri olarak gösteriliyor.
Söz konusu iddialar uluslararası kamuoyunda yeniden tartışma başlatırken, insan hakları örgütlerinin daha önce dile getirdiği suçlamalar da yeniden gündeme taşındı.
Rejimin En Kritik Kararlarında Etkili Olduğu İddiası
The Observer’ın haberine göre Esma Esad, Suriye iç savaşının en kritik dönemlerinde alınan siyasi, ekonomik ve güvenlik kararlarında önemli düzeyde söz sahibi oldu.
Haberde, Esad ailesi içerisindeki güç dengelerinde etkin rol oynadığı belirtilirken, devlet kurumları ile ekonomi yönetimi üzerinde de geniş bir nüfuz kurduğu ileri sürülüyor.
Yüz Binlerce Can Kaybıyla İlişkilendirilen Suçlamalar
Haberde yer verilen değerlendirmelerde, Esad yönetiminin yürüttüğü politikalar nedeniyle en az 500 bin kişinin yaşamını yitirdiğinin uluslararası raporlarda dile getirildiği hatırlatılıyor.
The Observer, Esma Esad’ın bu süreçte rejimin karar alma mekanizmasının önemli aktörlerinden biri olduğu yönündeki iddialara dikkat çekiyor.
Bu iddialar bağımsız uluslararası mahkemeler tarafından kesinleşmiş yargı kararları niteliğinde olmayıp, haberde yer alan değerlendirmeler ve çeşitli insan hakları raporlarına dayandırılıyor.
Zorunlu Göç Politikalarında Kilit Rol İddiası
Haberde ayrıca milyonlarca Suriyelinin ülkelerini terk etmek zorunda kalmasına neden olan güvenlik ve yönetim politikalarının şekillenmesinde Esma Esad’ın etkili olduğu öne sürülüyor.
Yaklaşık 13 milyondan fazla kişinin yerinden edildiği Suriye krizinin, modern tarihin en büyük insani felaketlerinden biri olduğu ifade ediliyor.
İşkence Merkezleri ve Toplu Mezar İddiaları
The Observer’ın aktardığı iddialar arasında, özellikle uluslararası kamuoyunun yakından takip ettiği Sednaya Hapishanesi başta olmak üzere sistematik işkence merkezlerinin oluşturulmasında Esma Esad’ın etkili isimlerden biri olduğu yönündeki değerlendirmeler de yer alıyor.
Haberde ayrıca rejim güçlerine atfedilen toplu mezarlar nedeniyle yürütülen uluslararası soruşturmalarda Esma Esad’ın adının çeşitli raporlarda geçtiği belirtiliyor.
Bu iddiaların tamamı uluslararası hukuk süreçlerinde farklı kurumlar tarafından değerlendirilmeye devam ediyor.
Kimyasal Silah ve Sivillere Yönelik Saldırılar
Haberde dikkat çeken bir diğer iddia ise kimyasal silah kullanımı ve sivillere yönelik saldırılarla ilgili karar alma süreçlerinde Esma Esad’ın etkili isimlerden biri olduğu yönünde.
Suriye yönetimi ise geçmişte kimyasal silah kullanıldığı yönündeki suçlamaları reddetmiş, uluslararası arenada bu konu uzun yıllardır tartışma konusu olmayı sürdürmüştü.
Ekonomi ve Finans Ağını Yönettiği Öne Sürülüyor
The Observer’ın analizinde Esma Esad’ın yalnızca siyasi değil, ekonomik alanda da rejimin en güçlü isimlerinden biri olduğu ifade ediliyor.
Habere göre;
- Rejimin finans kaynaklarının yönetiminde etkili olduğu,
- Ekonomik yaptırımlara karşı geliştirilen finans ağlarını koordine ettiği,
- İş dünyası ve sermaye çevreleri üzerinde geniş etki kurduğu,
- Devlet destekli ekonomik yapılanmalarda belirleyici rol üstlendiği ileri sürülüyor.
İnsani Yardım Mekanizmaları Üzerindeki Etki
Haberde ayrıca Esma Esad’ın uluslararası yardım kuruluşları ile insani yardım organizasyonları üzerinde önemli bir nüfuz oluşturduğu iddia ediliyor.
Bazı uluslararası kuruluşların daha önce yayımladığı raporlarda da yardım mekanizmalarının rejim kontrolüne girdiğine yönelik değerlendirmeler yer almıştı.
Uluslararası Tartışmalar Yeniden Alevlendi
The Observer’ın yayımladığı haber, Suriye iç savaşına ilişkin uluslararası tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
İnsan hakları örgütleri uzun yıllardır Esad yönetiminin üst düzey isimleri hakkında uluslararası soruşturma çağrısında bulunurken, son haberde Esma Esad’ın rejim içerisindeki etkisine ilişkin yeni değerlendirmeler dikkat çekti.
Öte yandan söz konusu iddialar hakkında Esma Esad cephesinden yeni bir açıklama yapılmadı.
Çimen Eczanesi 
