Türkiye’de milyonlarca kiracı ve ev sahibini ilgilendiren boya-badana tartışmasına ilişkin dikkat çeken bir gelişme yaşandı. Kiracının evi tahliye ederken boya yaptırma zorunluluğu olup olmadığına dair uzun süredir devam eden tartışmalar, Yargıtay’ın emsal niteliğindeki kararıyla yeni bir boyut kazandı.
Uzman hukukçulara göre artık ev sahipleri, yalnızca “evi boyatıp teslim et” gerekçesiyle depozitodan kesinti yapamayacak. Özellikle kira sözleşmelerinde yer alan “boyanarak teslim edilecektir” maddelerinin de tek başına yeterli olmayacağı belirtiliyor.
Kiracı-Ev Sahibi Anlaşmazlıklarında Yeni Dönem
Son yıllarda artan kira fiyatlarıyla birlikte kiracı ve ev sahipleri arasındaki uyuşmazlıklar da çoğaldı. Tahliye sürecinde en çok tartışma yaratan konuların başında ise boya ve badana masrafları geliyor.
Birçok ev sahibi, kiracının çıkış sırasında evi yeniden boyatmasını talep ederken; kiracılar ise yıllar içinde oluşan doğal yıpranmanın kendi sorumluluklarında olmadığını savunuyordu.
Bursa Barosu avukatlarından Selman Nuri Kaya, Yargıtay’ın verdiği kararın bu konuda önemli bir dönüm noktası olduğunu ifade etti. Kaya’ya göre, kiracının yalnızca normal kullanım sonucu oluşan eskimeler nedeniyle boya yaptırma zorunluluğu bulunmuyor.
“Doğal Eskime Kiracının Sorumluluğunda Değil”
Hukukçular, Türk Borçlar Kanunu’nun 334. maddesine dikkat çekiyor. İlgili düzenlemeye göre kiracı, taşınmazın olağan kullanımından kaynaklanan aşınma ve bozulmalardan sorumlu tutulamıyor.
Bu kapsamda;
- Duvar boyasının zamanla solması
- Tavanlarda oluşan doğal kirlenme
- Parkelerde meydana gelen matlaşma
- Günlük kullanım kaynaklı küçük izler ve çizikler
“normal kullanım” kapsamında değerlendiriliyor.
Uzmanlara göre kiracı, kasıtlı zarar vermediği sürece boya ve tadilat masraflarını karşılamak zorunda değil.
Kira Sözleşmesindeki Madde Tek Başına Yeterli Sayılmıyor
Uygulamada birçok kira sözleşmesinde “kiracı evi boyatarak teslim edecektir” şeklinde maddeler bulunuyor. Ancak hukukçular, bu ifadelerin otomatik olarak kiracıya yükümlülük getirmediğini belirtiyor.
Yargıtay’ın emsal kararında da sözleşmede bu yönde bir hüküm yer alsa bile, ev sahibinin kiracının “hor kullanım” yaptığını ispatlaması gerektiği vurgulanıyor.
Örneğin;
- Duvarların kırılması
- Büyük delikler açılması
- Bilinçli zarar verilmesi
- Yoğun sigara kullanımına bağlı ağır hasar oluşması
gibi durumlarda kiracı sorumlu tutulabiliyor.
Ev Sahibi Depozitodan Kesinti Yaparsa Ne Olacak?
Uzmanlara göre ev sahibinin haksız şekilde depozitodan kesinti yapması halinde kiracı yasal haklarını arayabiliyor.
Kiracılar;
- e-Devlet üzerinden başvuru yapabiliyor
- Arabuluculuk sürecini başlatabiliyor
- İcra takibi yoluyla depozito iadesi talep edebiliyor
- Gerekirse dava açabiliyor
Hukukçular, özellikle tahliye sırasında evin detaylı fotoğraf ve video kayıtlarının alınmasının ileride yaşanabilecek anlaşmazlıklarda önemli delil niteliği taşıdığını belirtiyor.
Uzmanlardan Kiracılara Kritik Uyarı
Uzman isimler, kiracıların tahliye öncesinde evin teslim durumunu yazılı tutanakla kayıt altına almasını öneriyor. Aynı şekilde ev sahiplerinin de varsa zararları somut delillerle belgelemeleri gerekiyor.
Aksi halde yalnızca boya-badana gerekçesiyle yapılan depozito kesintilerinin hukuki süreçte geçersiz sayılabileceği ifade ediliyor.
Yargıtay Kararı Emsal Niteliği Taşıyor
Hukuk çevrelerine göre söz konusu karar, kiracı ve ev sahibi arasındaki uyuşmazlıklarda emsal olarak gösterilebilecek önemli bir içtihat niteliği taşıyor.
Kararın ardından özellikle tahliye sürecinde kiracıdan zorunlu boya talep edilmesi konusunda yeni bir dönemin başlayabileceği değerlendiriliyor. Uzmanlar, artık “evi nasıl aldıysan öyle teslim et” anlayışının yerini, “olağan kullanım” kriterine bırakacağını ifade ediyor.
Esra Gül Eczanesi 
